Neden önce alıcıyı sorgulamalısınız?
509 sayılı Tebliğ'e göre e-Arşiv uygulamasına dahil mükellef, e-Fatura uygulamasına kayıtlı mükelleflere yaptığı satışlarda faturayı e-Fatura olarak, kayıtlı olmayan vergi mükelleflerine ve vergi mükellefi olmayanlara yaptığı satışlarda ise e-Arşiv Fatura olarak düzenlemek zorundadır (IV.2.1). Satıcı ve alıcının ikisi de e-Fatura kayıtlı kullanıcıysa aralarında düzenlenen faturaların tamamı e-Fatura olmalıdır (IV.2.4.3).
Yanlış belge türü yalnızca teknik bir hata değildir: e-Fatura uygulaması aracılığıyla gönderilmeyen belge e-Fatura hükmünde sayılmaz (V.5.1). Bu yüzden her yeni alıcıda ve alıcının durumunun değişmiş olabileceği tekrar satışlarda kayıt durumunu GİB listesinden öğrenmek gerekir. Tebliğ, e-Fatura uygulamasından yararlanan kayıtlı kullanıcıların güncel listesinin GİB'in e-Belge sitesinde yayımlanacağını da açıkça söyler (IV.1.4).
GİB listesinden e-Fatura mükellefi nasıl sorgulanır?
- GİB e-Belge sitesinde kayıtlı kullanıcılar sayfasını açınebelge.gib.gov.tr adresinde e-Fatura menüsü altındaki Kayıtlı Kullanıcılar Listesi sayfasına girin. Sayfa, listeyi GİB'in sorgu uygulamasından (sorgu.efatura.gov.tr) gösterir.
- VKN veya TCKN'yi girinAlıcı tüzel kişiyse 10 haneli VKN, gerçek kişiyse 11 haneli TCKN yazılır. Numarayı alıcının faturaya yazılacak unvanı ve vergi kimliğiyle karşılaştırarak girin; bir hane hatası kaydı bulamamanıza yol açar.
- Güvenlik kodunu girip sorgulayınSayfa VKN/TCKN alanının yanında bir güvenlik kodu ister. Kodu girip Ara düğmesine basarsınız.
- Sonuca göre belge türünü seçinAlıcı listede kayıtlı kullanıcı olarak görünüyorsa e-Fatura, görünmüyorsa e-Arşiv Fatura düzenlenir (aşağıdaki tabloya bakın).
- Sorgu tarihini not edinSayfa listenin güncelleme tarihini ve toplam kullanıcı sayısını gösterir. Bu değerler zamanla değişir; yeni uygulamaya geçmiş bir alıcıyı sorgularken güncelleme tarihine dikkat edin.
e-Fatura listesi, e-Arşiv listesi ve e-Arşiv Fatura Sorgulama aynı şey mi?
GİB'in e-Belge sitesinde birbirine benzeyen üç sorgu ekranı vardır; amaçları farklıdır:
| Sayfa | Ne sorulur? | Ne için kullanılır? |
|---|---|---|
| e-Fatura Kayıtlı Kullanıcılar | VKN/TCKN ve güvenlik kodu | Alıcı e-Fatura uygulamasına kayıtlı mı? Kesilecek belge e-Fatura mı olacak? |
| e-Arşiv Kayıtlı Mükellefler | VKN/TCKN ve güvenlik kodu | Bir firma e-Arşiv uygulamasına kayıtlı mı? (Sayfa da listenin güncelleme tarihini ve toplam kullanıcı sayısını gösterir.) |
| e-Arşiv Fatura Sorgulama | Satıcı VKN/TCKN, fatura numarası, ödenecek tutar ve güvenlik kodu | Kesilmiş belirli bir e-Arşiv faturanın doğrulanması; alıcının mükellef olup olmadığını göstermez. |
e-İrsaliye kayıtlı kullanıcıları ayrı bir listededir; e-İrsaliye, e-Fatura uygulamasına dahil olmayı ön koşul aldığı için önce e-Fatura kaydı kontrol edilir. e-İrsaliye hakkında ayrıntı için e-İrsaliye nedir? rehberine bakın.
Sorgu sonucuna göre hangi belge düzenlenir?
| Alıcının durumu | Düzenlenecek belge | Dayanak |
|---|---|---|
| e-Fatura kayıtlı kullanıcı | e-Fatura | 509 sayılı Tebliğ, IV.2.1 ve IV.2.4.3 |
| e-Fatura kayıtlı olmayan vergi mükellefi | e-Arşiv Fatura | 509 sayılı Tebliğ, IV.2.1 |
| Vergi mükellefi olmayan alıcı (örneğin nihai tüketici) | e-Arşiv Fatura | 509 sayılı Tebliğ, IV.2.1 |
Tebliğ'in V.7 ve VIII bölümlerindeki istisnai haller (GİB veya kullandığınız sistemde arıza gibi) ile GİB'in tanıdığı özel izinler bu genel kuralı değiştirebilir. Ayrıca GİB, Tebliğ'in IV.1.4 ve IV.2.4.4 bölümleri uyarınca bazı mükellefleri yazılı bildirimle e-Fatura veya e-Arşiv uygulamasına geçmeye zorlayabilir; böyle bir bildirim aldıysanız süreleri takip edin.
Portal içinden veya toplu liste olarak sorgulamak mümkün mü?
GİB e-Fatura Portalı kullanım kılavuzuna göre portal kullanıcıları, sol menüdeki Araçlar bölümünden Sisteme Kayıtlılar listesine ulaşabilir. Listede vergi numarası, etiket, unvan veya ad-soyad, tip (kamu veya özel) ve kayıt zamanı bilgileri bulunur; liste XML veya CSV olarak indirilebilir. Kılavuz Kasım 2013 sürümüdür; menü adları değişmiş olabilir.
Yüzlerce alıcıya fatura kesen ve yazılımını entegre eden işletmeler için GİB, User List (Kullanıcı Listesi) kılavuzunu yayımlamıştır (ilk sürüm Nisan 2026, güncel sürüm 1.1 Eylül 2026). Kılavuza göre bu XML dosyasında her mükellef için kimlik numarası, unvan, tip (Kamu veya Özel), ilk eklenme tarihi, kullandığı yöntem (GİB Portal, entegrasyon veya özel entegrasyon) ve e-Fatura ile e-İrsaliye etiket bilgileri bulunur. Etiketler eklenme ve silinme tarihleriyle tutulduğundan, bir alıcının etiketi sonradan silinmiş olabilir; bu nedenle toplu liste kullanan sistemlerin listeyi güncel tutması gerekir.
Örnek: aynı gün üç alıcıya üç ayrı belge
Rakamlar örnektir. Bir gıda toptancısı aynı gün üç alıcıya satış yapar ve her birini önce sorgular.
| Alıcı | Sorgu sonucu | Belge | Hesap | Ödenecek tutar |
|---|---|---|---|---|
| Yıldız Market Ltd. Şti. | e-Fatura kayıtlı | e-Fatura | 8.400,00 TL bakliyat + %1 KDV 84,00 TL | 8.484,00 TL |
| Mehmet Usta (esnaf) | e-Fatura kayıtlı değil | e-Arşiv Fatura | 2.400,00 TL tamir malzemesi + %20 KDV 480,00 TL | 2.880,00 TL |
| Ayşe H. (nihai tüketici) | Vergi mükellefi değil | e-Arşiv Fatura | 1.500,00 TL KDV dahil: 1.250,00 TL matrah + 250,00 TL KDV | 1.500,00 TL |
Günün toplamı 8.484,00 + 2.880,00 + 1.500,00 = 12.864,00 TL'dir. Üç satış da aynı gün yapılmış olsa da yalnızca birine e-Fatura kesilir; diğer ikisine kesilen e-Arşiv Faturalar, alıcıya talebine göre kâğıt veya elektronik ortamda iletilir. Oranların dayanağı için KDV oranları, belge kesme adımları için e-Fatura nasıl kesilir? ve e-Arşiv fatura nasıl kesilir? rehberlerine bakın.
Hepsitek'te cari bilgisi ve belge türü
Hepsitek'te her fatura bir cariye bağlanır; cari kartında VKN/TCKN ve unvanı doğru tutmak, mükellefiyet kontrolünün doğru kayıt üzerinden yapılması için önemlidir. E-Dönüşüm paketinde e-Belge taslağı oluştururken Hepsitek alıcının e-Fatura mükellefiyetini GİB kayıtlarına göre kontrol eder ve belge türünü buna göre belirler: kayıtlı alıcıya e-Fatura, kayıtlı olmayana e-Arşiv. Kontrol yapılamazsa taslak oluşmaz; gönderimin zamanına ve onayına siz karar verirsiniz. Cari kartında VKN girdiğinizde, numara Hepsitek'in daha önce yaptığı sorgularda e-Fatura mükellefi olarak görünüyorsa kart sizi bir ipucuyla uyarır. Excel ile cari aktarırken VKN'lerin doğruluğunu önceden kontrol etmeniz, kontrolün yanlış numarayla yapılmasını önler.
Belge göndermek için E-Dönüşüm paketi gerekir: 599 TL/ay (KDV dahil), kontör birim fiyatı 1 TL; aktivasyon ve kontör koşulları ayrıca gösterilir. Ön Muhasebe (199 TL/ay) yalnız cari, stok ve fatura kayıtlarını kapsar, e-Belge göndermez. Ayrıntılar için e-Fatura programı sayfasına bakın. Bu rehber vergi veya hukuk tavsiyesi değildir; mükellefiyet durumunuzu mali müşavirinizle netleştirin.
Sık sorulan sorular
e-Fatura mükellefi sorgulama nereden yapılır?
GİB'in e-Belge sitesindeki (ebelge.gib.gov.tr) e-Fatura bölümünde Kayıtlı Kullanıcılar Listesi sayfasından yapılır. Alıcının VKN veya TCKN'sini ve ekrandaki güvenlik kodunu girerek aranır; sayfada listenin güncelleme tarihi ve toplam kullanıcı sayısı da görünür. e-Fatura Portalı kullanıcıları ayrıca portaldaki Araçlar menüsünden Sisteme Kayıtlılar listesine ulaşabilir.
Alıcı e-Fatura kayıtlı değilse ne kesilir?
Kayıtlı olmayan bir vergi mükellefine ya da vergi mükellefi olmayan bir alıcıya (nihai tüketici gibi) e-Arşiv Fatura düzenlenir. Alıcı kayıtlıysa e-Fatura düzenlenmesi gerekir; kayıtlı bir alıcıya e-Arşiv Fatura düzenlemek istisnai haller dışında doğru değildir. Alıcı sonradan kayıt olabileceğinden sorgu sonucunu not edin ve bir sonraki satışta yeniden sorgulayın.
e-Arşiv mükellefi sorgulamak ile e-Arşiv fatura sorgulamak aynı mı?
Hayır. e-Arşiv Kayıtlı Mükellefler listesi bir firmanın e-Arşiv uygulamasında kayıtlı olup olmadığını gösterir. e-Arşiv Fatura Sorgulama ise satıcı VKN/TCKN'si, fatura numarası ve ödenecek tutarla belirli bir faturanın varlığını doğrular. Hangi belgeyi keseceğinize karar verirken ise e-Fatura Kayıtlı Kullanıcılar listesine bakarsınız.
Çok sayıda alıcıyı aynı anda sorgulayabilir miyim?
Sorgu sayfası tek bir VKN/TCKN ve güvenlik koduyla çalışır. Toplu ihtiyaç için GİB, entegrasyon yapan sistemlere XML biçiminde kullanıcı listesi (User List) sunar; kılavuzu Nisan 2026'da yayımlanmış, 1.1 sürümü Eylül 2026'da çıkmıştır. Bu liste yazılım entegrasyonu gerektirir; küçük hacimde alıcıları tek tek sorgulamak yeterlidir.
e-İrsaliye için ayrı bir sorgu var mı?
Evet. GİB e-Belge sitesinde e-İrsaliye kayıtlı kullanıcıları için ayrı bir liste vardır. e-İrsaliye düzenlemek için e-Fatura uygulamasına dahil olmak ön koşul olduğundan önce e-Fatura kaydını kontrol etmek gerekir. e-İrsaliye hakkındaki ayrıntılar için e-İrsaliye nedir? rehberine bakın. Alıcı e-Fatura mükellefi olsa da e-İrsaliye kullanıcısı olmayabilir; iki kaydı ayrı ayrı doğrulayın.
Hepsitek ile e-Fatura ve e-Arşiv gönderebilir miyim?
Evet, E-Dönüşüm paketiyle. Hepsitek e-Belge taslağı oluştururken alıcının kayıt durumunu GİB kayıtlarına göre sizin yerinize kontrol eder ve belge türünü (e-Fatura veya e-Arşiv) buna göre belirler; gönderimin zamanına ve onayına siz karar verirsiniz. Elle sorgulamak istediğinizde bu rehberdeki adımları kullanabilirsiniz. Aktivasyon ve kontör koşulları ayrıca gösterilir.
Resmî kaynaklar
- GİB e-Belge: e-Fatura Kayıtlı Kullanıcılar Listesi
- GİB: e-Fatura kayıtlı kullanıcılar sorgu uygulaması
- GİB e-Belge: e-Arşiv Kayıtlı Mükellefler Listesi
- GİB e-Belge: e-Arşiv Fatura Sorgulama
- GİB: User List (Kullanıcı Listesi) Kılavuzu (v1.1, Eylül 2026)
- GİB: e-Fatura Portalı Kullanım Kılavuzu (Kasım 2013)
- Mevzuat Bilgi Sistemi: 509 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği