Fatura nerede karşınıza çıkar?
Her ticari satışta ve hizmette. Kanunun 232. maddesine göre birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usulde tespit edilenler ve defter tutmak zorunda olan çiftçiler; birinci ve ikinci sınıf tüccarlara, serbest meslek erbabına, basit usuldeki tüccarlara, defter tutan çiftçilere ve vergiden muaf esnafa sattıkları mal veya yaptıkları iş için fatura vermek, bu kişilerden alım yaparken de fatura istemek ve almak zorundadır. Serbest meslek erbabı ise kendi mesleki tahsilatları için fatura değil serbest meslek makbuzu düzenler (madde 236). Bu gruplar dışında kalanların (örneğin nihai tüketicinin) anılan tüccar ve çiftçilerden satın aldığı mal ya da yaptırdığı iş bedeli 12.000 TL'yi geçerse, bedel bundan az olsa bile alıcı isterse satıcının fatura vermesi zorunludur. Bu tutar 588 sıra no.lu Tebliğ ile 1 Ocak 2026'dan itibaren geçerlidir (21 Ekim 2026 itibarıyla Kanun metnine göre) ve her yıl güncellenir.
Fatura, borç ve alacağın başlangıcıdır: satan için cari alacağı, alan için cari borcu doğurur. Bu yüzden stok, cari ve vergi kayıtlarının tamamı faturayla bağlantılıdır.
Faturada en az hangi bilgiler bulunur?
Kanunun 230. maddesine göre bir faturada en az şu bilgiler yer alır:
- Faturanın düzenlenme tarihi, seri ve sıra numarası
- Faturayı düzenleyenin adı, varsa ticaret unvanı, iş adresi, bağlı olduğu vergi dairesi ve hesap numarası
- Müşterinin adı, ticaret unvanı, adresi, varsa vergi dairesi ve hesap numarası
- Malın veya işin nev'i, miktarı, fiyatı ve tutarı
- Satılan malların teslim tarihi ve irsaliye numarası
Kanun ayrıca faturaların sıra numarası dahilinde birbirini izlemesini, en az bir asıl ve bir örnek olarak düzenlenmesini ve malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami yedi gün içinde düzenlenmesini ister (231. madde). Bu süre içinde düzenlenmeyen fatura hiç düzenlenmemiş sayılır.
Fatura örnekle nasıl hesaplanır ve süre nasıl işler?
Örnektir: Bir hırdavat toptancısı 12 Ekim'de bir müşteriye 40 koli silikon teslim ediyor. Koli fiyatı 62,50 TL.
| Kalem | Hesap | Tutar |
|---|---|---|
| Mal bedeli | 40 koli × 62,50 TL | 2.500,00 TL |
| KDV (örnek %20) | 2.500,00 × 0,20 | 500,00 TL |
| Ödenecek tutar | 2.500,00 + 500,00 | 3.000,00 TL |
Teslim 12 Ekim'de yapıldığı için fatura en geç 19 Ekim'e kadar düzenlenmelidir (12 + 7 gün). Fatura 20 Ekim'de kesilirse süre geçmiştir ve bu belge hiç düzenlenmemiş sayılır; sonucu için mali müşavirinize danışın. KDV oranı örnek amaçlıdır; güncel oranlar için GİB ve mali müşavirinize bakın.
Faturada sık yapılan yanlışlar nelerdir?
- Yedi günü aşmak: Ay sonunda toplu kesim alışkanlığı, ay içindeki tüm teslimlerde süreyi kaçırmak demektir.
- Unvan ve vergi numarasını yanlış girmek: 232. maddenin birinci fıkrası kapsamındaki mükellefler, faturadaki müşteri adı soyadı ile vergi dairesi ve hesap numarasının doğruluğundan sorumludur (231. madde).
- Faturayı tahsilat sanmak: Fatura kesmek parayı almak değildir; borcun doğuşunu gösterir. Tahsilatı ayrıca kaydedin.
- İrsaliyeyi atlamak: Mal sevk ediliyorsa kural olarak sevk irsaliyesi de düzenlenir (230. madde); fatura teslim anında düzenlenip belirli koşulları sağlıyorsa irsaliye yerine geçebilir (bkz. e-İrsaliye).
- Hatalı faturayı silmek: Düzenlenmiş faturayı yok saymak yerine iade veya düzeltme belgesi gibi mevzuata uygun yolları kullanın.
Hepsitek'te fatura nasıl düzenlenir?
Hepsitek'te satış ve alış faturaları cari borcu ve stoğu otomatik günceller. Teklifi siparişe, siparişi irsaliye veya faturaya yeniden bilgi girmeden dönüştürebilir, taslak fatura hazırlayabilir, çok sayıda siparişi toplu faturalandırabilir ve hızlı fatura sihirbazını kullanabilirsiniz. Tevkifat ve ihracat faturası da desteklenir. e-Fatura ve e-Arşiv gönderimi E-Dönüşüm paketindedir (599 TL/ay, KDV dahil); Ön Muhasebe paketinde (199 TL/ay) e-Belge gönderimi yoktur. Resmî gönderim kullanıcı onayıyla yapılır.
Ayrıntı için ön muhasebe programı ve e-Fatura programı sayfalarına bakın.
Sık sorulan sorular
Fatura nedir?
Fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı gösteren ve malı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır (VUK madde 229). Borcun doğduğunu gösterir, tahsilat anlamına gelmez. Ödeme alındığında tahsilat ayrıca kaydedilir ve cari bakiye ona göre kapanır.
Fatura kaç gün içinde kesilmelidir?
Vergi Usul Kanunu'na göre mal teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami yedi gün içinde. Hazine ve Maliye Bakanlığı bu süreyi indirmeye ya da faturanın teslim anında düzenlenmesini zorunlu kılmaya yetkilidir; süresinde kesilmeyen fatura hiç düzenlenmemiş sayılır.
Faturada hangi bilgiler zorunludur?
En az düzenleme tarihi, seri ve sıra numarası, düzenleyenin ve müşterinin ad/unvan ve adres bilgileri, vergi dairesi ve hesap numarası, malın ya da işin cinsi, miktarı, fiyatı ve tutarı ile malın teslim tarihi ve irsaliye numarası bulunur (VUK madde 230).
e-Fatura ile kâğıt fatura aynı mıdır?
Hukuki nitelik olarak evet. 509 sayılı Tebliğ e-Faturayı yeni bir belge türü olarak değil, kâğıt faturanın elektronik ortamda düzenlenmiş hali olarak tanımlar. Aradaki fark, belgenin elektronik ortamda oluşturulması, iletilmesi ve saklanmasıdır; e-Fatura, uygulamaya kayıtlı mükelleflerin birbirine kestiği faturadır, kayıtlı olmayan alıcıya e-Arşiv Fatura düzenlenir.