Düzeltme faturası diye bir belge türü var mı?
GİB'in UBL-TR kod listesine göre (V.1.31 sürümü) e-Fatura temel olarak “SATIS”, “IADE”, “TEVKIFAT”, “ISTISNA”, “OZELMATRAH” ve “IHRACKAYITLI” tiplerinden biriyle düzenlenir; “düzeltme” adlı bir tip yoktur. Kod listesi zaman zaman güncellenir, güncel sürümü GİB'in e-Belge sayfasından kontrol edin. Pratikte “düzeltme faturası” sözcüğüyle şu üç işlemden biri kastedilir: hatalı belgenin iptali, iade faturası veya ek fatura.
Hata türüne göre hangi yol izlenir?
| Durum | Olası yol | Dayanak |
|---|---|---|
| Belge henüz resmî olarak gönderilmedi | Taslakta düzeltip gönderin; iptal gerekmez | Gönderim öncesi |
| e-Arşiv Fatura veya e-SMM hatalı | Sistem üzerinden iptal talebi (alıcı VKN/TCKN'si belgede varsa); 8 gün içinde | GİB e-Arşiv İptal/İhtar/İtiraz Kılavuzu |
| e-Fatura hatalı | e-Fatura için ayrı yayımlanan iptal/itiraz kılavuzundaki süreç | GİB e-Fatura iptal/itiraz kılavuzu |
| Mal geri geldi | İade faturası; KDV iade edildiği dönemde düzeltilir | KDV Kanunu madde 35 |
| Bedel sonradan arttı (fiyat/kur/vade farkı) | Ek fatura; KDV matrahına dahil | KDV Kanunu madde 24/c |
Örnek: iade ve ek fatura
Satıcı 10.000,00 TL + %20 KDV (2.000,00 TL) = 12.000,00 TL'lik fatura keser. Müşteri 2.000,00 TL değerindeki malı iade eder: iade tutarı 2.000 + 400 (KDV) = 2.400,00 TL, net satış 12.000 − 2.400 = 9.600,00 TL olur. Sonra 500,00 TL fiyat farkı doğarsa ek fatura 500 + 100 (KDV) = 600,00 TL'dir. Rakamlar ve oranlar örnektir.
Hatalı faturayı düzeltirken sık yapılan yanlışlar nelerdir?
- Faturayı silmeye çalışmak: Resmî olarak iletilmiş e-Belge silinmez; iptal veya iade yoluyla düzeltilir.
- 8 günü kaçırmak: e-Arşiv ve e-SMM iptalinde (alıcının VKN/TCKN'si belgede yer alıyorsa) süre belgenin alıcıya iletildiği tarihten başlar ve iptal her durumda bu süre içinde yapılmalıdır.
- Mal iadesinde belgeyi yanlış tarafın düzenlemesi: e-Fatura mükellefleri arasında iadeyi malı geri gönderen alıcı düzenler; alıcı fatura düzenlemekle yükümlü olmayan bir tüketiciyse satıcı gider makbuzuyla işlemi düzeltir. Ayrıntı ve örnek için iade faturası nedir? sayfasına bakın.
- Düzeltmeyi yanlış dönemde yapmak: KDV Kanunu madde 35, matrah değişikliğinin değişikliğin gerçekleştiği dönemde düzeltilmesini ister; iade edilen malın fiilen işletmeye girmesi ve bunun defter ve beyannamede gösterilmesi şarttır.
- Karşı tarafı bilgilendirmemek: Hatalı faturayı alan kişi sekiz gün içinde itiraz etmezse TTK madde 21'e göre içeriği kabul etmiş sayılır; iptal veya itirazı karşı tarafla netleştirin.
Hepsitek'te hatayı önlemek
Hepsitek'te fatura önce taslak olarak hazırlanır ve resmî gönderim kullanıcı onayıyla yapılır; hatayı gönderimden önce yakalamak iptal ve iade işlemlerinden çok daha ucuzdur. Gönderilmiş bir belgenin iptali ve iadesi GİB kurallarına tabidir; hangi yolun uygun olduğunu mali müşavirinize danışın. Ayrıntılar için e-Fatura programı sayfasına bakın.
Sık sorulan sorular
Hatalı e-Arşiv faturayı nasıl iptal ederim?
GİB'in e-Arşiv iptal kılavuzuna göre, alıcının VKN veya TCKN'si belgede yer alıyorsa iptal talebi sistem üzerinden oluşturulur. Süre, belgenin alıcıya iletildiği tarihten itibaren 8 gündür ve iptal her durumda bu süre içinde yapılmalıdır. Karşı taraf talebi onaylayabilir veya reddedebilir. Adımlar için kılavuza bakın. Hata geç fark edilirse iade veya ek fatura gibi başka yollar gündeme gelir.
İade faturasını kim keser?
Malı geri gönderen taraf düzenler. e-Fatura mükellefleri arasında bu taraf alıcıdır; alıcı fatura düzenlemekle yükümlü olmayan bir tüketiciyse satıcı gider makbuzu düzenleyerek işlemi düzeltir. İade faturasının KDV etkisi ve örnekleri için iade faturası nedir? sayfasına bakın; hangi belgenin uygun olduğu işlemin niteliğine bağlıdır.
Fatura tutarı eksik yazıldıysa ne yapılır?
Bedelde sonradan artış ortaya çıkmışsa, fiyat farkı, kur farkı ve vade farkı gibi artışlar KDV matrahına dahil olduğundan bunlar için ayrı fatura düzenlenir ve KDV hesaplanır. Tevkifatlı işlemlerde KDV Genel Uygulama Tebliği bu duruma ilişkin özel kurallar içerir. Somut durumunuz için mali müşavirinize danışın.
Düzeltme faturası zorunlu mu?
Böyle bir belge türü tanımlı olmadığı için “zorunlu” sorusunun karşılığı şudur: hata varsa etkisini gidermeniz gerekir, ama yol hatanın türüne bağlıdır. Belge henüz gönderilmediyse taslakta düzeltirsiniz; e-Arşiv ve e-SMM için süresi içinde iptal talebi, mal geri geldiyse iade, bedel arttıysa ek fatura kullanılır. Süre geçmişse yolu mali müşavirinizle belirleyin.
Resmî kaynaklar
- GİB: e-Arşiv Uygulamaları İptal, İhtar/İtiraz Bildirim Kılavuzu (V.1.1)
- GİB: UBL-TR Kod Listeleri (V.1.31, Ocak 2023; fatura tipleri)
- Mevzuat Bilgi Sistemi: 3065 sayılı KDV Kanunu (madde 24, 35)
- GİB: KDV Genel Uygulama Tebliği
- Mevzuat Bilgi Sistemi: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (madde 21)
- GİB: e-Fatura Uygulaması İptal, İhtar/İtiraz Bildirim Kılavuzu (V.1.2)