Cari ekstre neleri içerir?
Bir ekstre, seçilen tarih aralığının başındaki devir bakiyesiyle başlar. Ardından aralıktaki her hareket tarih sırasıyla listelenir: satış veya alış faturaları bakiyeyi artırır, tahsilat, ödeme ve iadeler azaltır. Son satırdaki bakiye, carinin o günkü net durumudur. Cari kavramını ilk kez duyuyorsanız önce cari hesap nedir? sayfasına göz atın.
Ekstre ne zaman gerekir?
- Ay sonu veya dönem sonunda müşteriyle bakiye eşleştirirken
- Geciken bir ödemeyi hatırlatırken: hangi faturalar açık, hangisi kapanmış tek bakışta görünür
- Karşı taraf “bu faturayı ödedim” dediğinde kayıtları satır satır karşılaştırırken
- Tedarikçiden gelen ekstreyi kendi alış kayıtlarınızla kontrol ederken
Türk Ticaret Kanunu'nun 21. maddesinin ikinci fıkrasına göre bir fatura alan kişi, aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde faturanın içeriğine itiraz etmezse içeriği kabul etmiş sayılır. Ekstre bu itirazların hangi faturaya ait olduğunu netleştirmeye yardım eder.
Hepsitek'te cari ekstre ekranı
Örnek bir ekstre görünümü:
Örnek: Yıldız Hırdavat'ın ekstresi
| Tarih | Açıklama | Hareket | Bakiye |
|---|---|---|---|
| 1 Ekim | Devir bakiyesi | 4.200,00 TL | 4.200,00 TL |
| 6 Ekim | Satış faturası | +6.000,00 TL | 10.200,00 TL |
| 12 Ekim | Tahsilat (havale) | −5.000,00 TL | 5.200,00 TL |
| 20 Ekim | Satış iadesi | −800,00 TL | 4.400,00 TL |
Hesaplama: 4.200 + 6.000 − 5.000 − 800 = 4.400 TL. Müşteri “faturanızı ödedim” derse 5.000 TL'lik havaleyi ekstrede görür ve eksik kalan 4.400 TL'yi birlikte netleştirirsiniz.
Cari ekstrede sık yapılan yanlışlar nelerdir?
- Ekstreyi mutabakat sanmak: Ekstre tek taraflı bir dökümdür. Karşı tarafın bakiyeyi kabul ettiğini ayrıca yazılı olarak teyit etmesi gerekir.
- Devir bakiyesini kontrol etmemek: Tarih aralığı değişince devir de değişir; iki taraf farklı tarihli ekstre karşılaştırırsa fark çıkar.
- KDV dahil ve hariç tutarları karıştırmak: Karşı taraf KDV hariç, siz KDV dahil bakıyorsanız aynı fatura iki farklı tutarla görünür.
- Tahsilatı yanlış cariye işlemek: İki benzer unvanlı cari varsa tahsilat birine yazılıp diğerinin bakiyesi şişkin kalabilir.
Hepsitek'te cari ekstre
Hepsitek'te cari ekstreyi PDF veya Excel olarak alabilirsiniz. Müşterinize özel bir ekstre linki de oluşturabilirsiniz: cari başına tek aktif link bulunur, link 90 gün geçerlidir, istediğiniz zaman iptal edilebilir ve yeni link oluşturduğunuzda eskisi çalışmaz. Linke sahip olan herkes ekstreyi görür; müşteri giriş yapmadan ekstresine bakabilir. Cari yaşlandırma ve cari bakiye listesiyle birlikte kullanıldığında tahsilat takibi kolaylaşır. Ayrıntılar için cari hesap takip programı sayfasına bakın.
Sık sorulan sorular
Cari ekstre ile cari mutabakat aynı şey mi?
Değil. Ekstre bir tarafın kendi kayıtlarını gösteren dökümdür. Mutabakat ise iki tarafın bakiyeyi karşılıklı doğrulamasıdır. Genellikle önce ekstre gönderilir, karşı taraf kendi kayıtlarıyla eşleştirir, fark varsa satır satır incelenir ve sonuçta bakiye üzerinde anlaşılır. Ekstre bu sürecin ilk adımıdır; asıl uzlaşma karşı tarafın doğrulamasıyla tamamlanır.
Cari ekstre resmî bir belge midir?
Ekstre, işletmenizin kendi kayıtlarından üretilen bir dökümdür; fatura gibi vergi mevzuatında tanımlı bir belge türü değildir. Resmî değeri, dayandığı fatura, makbuz ve banka kayıtlarından gelir. Uyuşmazlıkta asıl dayanak bu belgelerdir. Fatura, makbuz ve banka dekontu gibi dayanak belgeleri ekstreyle birlikte saklayın.
Ekstreyi müşteriye nasıl göndermeliyim?
PDF olarak e-postayla iletebilir, Excel olarak paylaşabilir ya da bir özel link kullanabilirsiniz. Link kullanırsanız süresini ve iptal edilebildiğini kontrol edin, çünkü linke sahip herkes ekstreyi görebilir. Hepsitek'te link 90 gün geçerlidir ve iptal edilebilir. Mutabakat için tarih aralığını ve devir bakiyesini ekstreyle birlikte yazmanız tartışmayı azaltır.
Ekstredeki bakiye ile müşterimin bakiyesi tutmuyor, ne yapmalıyım?
Aynı tarih aralığı için iki ekstreyi yan yana koyun ve devir bakiyesinden başlayarak satır satır karşılaştırın. Genellikle fark bir tahsilatın farklı tarihte işlenmesinden, KDV dahil/hariç karışıklığından ya da eksik bir iade kaydından çıkar. Farkın kaynağını bulunca ilgili tarafın kaydını düzeltin.