Sevk irsaliyesi ne zaman düzenlenir?
VUK madde 230'un 5. bendine göre fatura, satılan malların teslim tarihi ve irsaliye numarası gibi bilgileri içerir. Malın alıcıya teslim edilmek üzere satıcı tarafından taşındığı veya taşıttırıldığı hallerde satıcının, teslim edilen malın alıcı tarafından taşınması veya taşıttırılması halinde alıcının taşınan mallar için sevk irsaliyesi düzenlemesi ve taşıtta bulundurması şarttır.
Aynı bent, malın bir mükellefin birden çok iş yeri veya şubesi arasında taşındığı ya da satılmak üzere bir komisyoncuya veya aracıya gönderildiği hallerde de malın gönderen tarafından sevk irsaliyesine bağlanmasını ister. Bu irsaliyelerde fiyat ve bedel ile ilgili bilgiler hariç olmak üzere 230 ve 231. madde hükümleri uygulanır; malın nereye ve kime gönderildiği ayrıca belirtilir.
İstisna: nihai tüketicilerin tüketim amacıyla perakende olarak satın aldıkları malları kendilerinin taşıması veya taşıttırması halinde, bu mallara ait fatura veya perakende satış fişinin bulunması şartıyla sevk irsaliyesi aranmaz.
Sevk irsaliyesi nerede karşınıza çıkar?
- Depodan müşteriye mal çıkışında (satıcı taşıyorsa ya da kargoya veriyorsa)
- Merkez depodan şubeye veya şubeler arası transferde
- Komisyoncuya, bayiye ya da aracıya satılmak üzere mal gönderirken
- Müşteri malı kendi aracıyla alırken (bu durumda alıcı düzenler)
e-Fatura mükellefi olup e-İrsaliye zorunluluğu bulunanlar sevk irsaliyesini elektronik ortamda düzenler. Ayrıntılar için e-İrsaliye nedir? sayfasına bakın.
Örnek: satış ve şube transferi
Satış: Bir toptancı, müşteriye kendi aracıyla 40 adet ürün gönderir: 40 × 150,00 = 6.000,00 TL + %20 KDV (1.200,00 TL) = 7.200,00 TL. Mal 12 Kasım 2026'da teslim edilirse fatura azami yedi gün içinde, yani 19 Kasım 2026'ya kadar düzenlenir (VUK madde 231/5) ve faturada irsaliye numarası ile teslim tarihi bulunur.
Şube transferi: Aynı toptancı merkez depodan şubesine 15 adet ürün gönderir; sevk irsaliyesi malın nereye ve kime gönderildiğini gösterir. Bu tür irsaliyelerde fiyat ve bedel bilgisi zorunlu bilgiler arasında sayılmaz (madde 230). Rakamlar örnektir.
Sevk irsaliyesinde sık yapılan yanlışlar nelerdir?
- İrsaliyesiz taşıma: VUK madde 230, irsaliye düzenlenmesini ve taşıtta bulundurulmasını şart koşar; belgesiz yola çıkan mal vergi incelemesinde sorun yaratabilir.
- Şube ve komisyoncu gönderilerini unutmak: Satış olmasa bile bu tür mal hareketleri irsaliyeyle belgelenir.
- Fatura bilgisini boş bırakmak: Faturada teslim tarihi ve irsaliye numarası yer almalıdır.
- e-İrsaliye zorunluluğu varken kâğıt düzenlemek: Zorunlu mükellefler için 509 sıra no.lu Tebliğ cezai hükümleri öngörür; yükümlü olup olmadığınızı mali müşavirinize sorun.
Hepsitek'te irsaliye
Hepsitek'te teklif, sipariş, irsaliye ve fatura arasında bilgi yeniden girilmeden dönüşüm yapılabilir. Ayrıntılar için stok takip programı sayfasına bakın.
Sık sorulan sorular
Sevk irsaliyesi zorunlu mu?
Malın alıcıya satıcı tarafından taşındığı veya taşıttırıldığı hallerde satıcı, alıcı taşıyorsa alıcı sevk irsaliyesi düzenlemek ve taşıtta bulundurmak zorundadır (VUK madde 230). Nihai tüketicinin perakende aldığı malı kendisinin taşıması halinde, fatura veya perakende satış fişi varsa irsaliye aranmaz. İrsaliyenin taşıtta bulundurulması da şarttır.
Sevk irsaliyesi ile fatura aynı şey mi?
Hayır. İrsaliye malın taşındığını gösteren mal hareketi belgesidir ve borç doğurmaz. Fatura ise müşterinin borçlandığı meblağı gösteren ticari vesikadır. Faturada teslim tarihi ve irsaliye numarası yer alır. Bazı koşullarda fatura irsaliye yerine geçebilir; bu konuda e-İrsaliye sayfamıza bakın. İkisinin tarihleri ve numaraları birbirini tamamlar.
Şubeler arası mal transferinde irsaliye gerekir mi?
Evet. VUK madde 230'a göre malın bir mükellefin birden çok iş yeri veya şubesi arasında taşındığı hallerde de gönderen tarafından sevk irsaliyesine bağlanması gerekir. Bu irsaliyelerde fiyat ve bedel bilgileri hariç, madde 230 ve 231 hükümleri uygulanır; malın nereye ve kime gönderildiği ayrıca belirtilir.
Sevk irsaliyesi düzenlendikten sonra fatura ne zaman kesilir?
VUK madde 231/5'e göre fatura, malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami yedi gün içinde düzenlenir; Hazine ve Maliye Bakanlığı bu süreyi kısaltmaya yetkilidir. Bu süre içinde düzenlenmeyen fatura hiç düzenlenmemiş sayılır. Kendi durumunuz için güncel düzenlemeyi kontrol edin.