Kasa hesabı nerede karşınıza çıkar?
Nakit satış yapan tüm işletmelerde: market ve bakkal kasası, nalbur tezgâhı, kapıda ödeme tahsil eden mağaza, küçük ödemeleri nakit yapan ofis. Her gün sonu “kasada ne kadar olması gerekir, ne kadar var?” sorusu bu hesabın konusudur.
Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği'ne göre kasa hesabı, işletmenin elinde bulunan ulusal ve yabancı paraların TL karşılığının izlenmesi için kullanılır; tahsil olunan para tutarları borç, ödemeler ve bankaya yatırılan para tutarları alacak kaydedilir; hesap daima borç bakiyesi verir veya sıfır olur, hiçbir şekilde alacak bakiyesi vermez. Envanter ise Vergi Usul Kanunu'nun 186. maddesine göre mevcutları sayarak ve ölçerek ayrıntılı biçimde tespit etmektir; kasadaki para da sayılarak envantere girer.
Kasa hesabı gün sonunda örnekle nasıl kapanır?
Örnektir: Bir nalbur gün başında kasada 3.200,00 TL ile açıyor. Gün içinde 8.750,00 TL nakit tahsilat yapıyor, tedarikçiye 2.100,00 TL nakit ödüyor ve 6.000,00 TL'yi bankaya yatırıyor.
| Hareket | Yön | Tutar | Kasa bakiyesi |
|---|---|---|---|
| Gün başı bakiye | — | — | 3.200,00 TL |
| Nakit tahsilat | Borç (giriş) | 8.750,00 TL | 11.950,00 TL |
| Tedarikçiye nakit ödeme | Alacak (çıkış) | 2.100,00 TL | 9.850,00 TL |
| Bankaya yatırılan | Alacak (çıkış) | 6.000,00 TL | 3.850,00 TL |
Kayıtlara göre kasada 3.850,00 TL olmalıdır. Akşam sayımda 3.790,00 TL bulunursa 3.850,00 − 3.790,00 = 60,00 TL noksan çıkar. Tebliğ, sayım sonucunda tespit edilen kasa noksanlarının 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabında geçici olarak izlenmesini, kasa fazlalarının ise Sayım ve Tesellüm Fazlaları hesabında izlenmesini öngörür. Farkın nedenini araştırın; doğru kaydı mali müşavirinizle belirleyin.
Hepsitek'te kasa ve banka ekranı
Örnek bir kasa ve banka görünümü:
Kasa hesabında sık yapılan yanlışlar nelerdir?
- Kasayı eksiye düşürmek: Kasada olmayan para ödenemez; kasa eksi bakiyeye düşüyorsa bir tahsilat girilmemiştir ya da ödeme yanlış kasadan yazılmıştır.
- Kartlı satışı kasaya yazmak: Kredi kartı ve havale tahsilatı bankaya gider, kasaya fiziksel para girmez; bunları kasa ile karıştırmayın.
- Gün sonu sayım yapmamak: Farklar günler boyunca birikir, nedenini bulmak zorlaşır.
- Belgesiz nakit ödeme yapmak: Her kasa çıkışının bir fatura, gider pusulası ya da makbuz karşılığı olmalıdır.
- Yanlış kasa seçmek: Birden fazla kasa ya da şube kasası varsa tahsilatın doğru kasaya işlenmesi gerekir; yanlış seçimi silmek yerine ters kayıtla düzeltmek izi korur.
Hepsitek'te kasa nasıl izlenir?
Hepsitek'te kasa ve banka hesapları finans ekranında izlenir; bakiyeler finans hareketlerinden hesaplanır. Tahsilat ve ödemeler faturayla eşleştirilebilir, eşleşmeyen kısım cari avans olarak korunur. Nakit, kredi kartı, havale, kapıda ödeme ve vadeli ödeme tipleriyle toplu tahsilat yapılabilir; yeni kasa açtıktan sonra “Açılış bakiyesi gir” düğmesiyle açılış tutarı girilir. Yanlış kasa seçilirse hareket silinmek yerine ters kaydedilir. Perakende satışta nakit ya da kartla satış yapılır. Hepsitek ödeme kaydında kasa ya da banka bakiyesinin yetersiz olmasını engellemez; kasa eksiye düşerse nedenini (atlanmış tahsilat, yanlış kasa) araştırmak sizin sorumluluğunuzdadır, çünkü muhasebe kuralına göre kasa eksi bakiye vermez.
Hepsitek resmî kasa defteri, resmî yevmiye defteri ya da e-Defter üretmez; bunlar mali müşavirinizin kullandığı resmî muhasebe programının konusudur. Hesaplar arasında dengeli bir düzeltme gerekirse “manuel düzeltme fişi” kullanılabilir. Ayrıntı için ön muhasebe programı sayfasına bakın.
Sık sorulan sorular
Kasa hesabı nedir?
Kasa hesabı, işletmenin elinde bulunan ulusal ve yabancı paraların TL karşılığının izlendiği hesaptır (Tekdüzen Hesap Planı, 100). Nakit tahsilatlar hesabın borcuna, nakit ödemeler ve bankaya yatırılan paralar alacağına kaydedilir; hesabın bakiyesi her an kasada bulunması gereken parayı gösterir.
Kasa hesabı neden eksi bakiye veremez?
Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği hesabın daima borç bakiyesi vereceğini veya sıfır olacağını, hiçbir şekilde alacak bakiyesi vermeyeceğini belirtir. Eksi bakiye, kasada olmayan paranın harcandığı anlamına gelir; genellikle atlanmış bir tahsilat ya da yanlış kasaya işlenmiş bir ödeme işaretidir.
Kasa sayım farkı nasıl kaydedilir?
Tekdüzen Hesap Planı'na göre sayımda tespit edilen kasa noksanları 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabında, kasa fazlaları Sayım ve Tesellüm Fazlaları hesabında geçici olarak izlenir. Farkın nedeni araştırılıp kayıt kapatılmalıdır; örneğin bulunan 60,00 TL'lik bir fark sonradan atlanmış bir tahsilata dayanabilir. Mali müşavirinize danışın.
Kasa ile banka hesabı arasındaki fark nedir?
Kasa, işletmenin fiziksel olarak elinde bulunan parayı izler (100 hesabı); banka, bankalara yatırılan ve çekilen paraları izler (102 hesabı). Nakit satış kasaya, kartla veya havaleyle yapılan tahsilat bankaya yansır; bankaya para yatırınca kasadan çıkar, bankaya girer.