Form Ba ve Form Bs neydi?
Form Ba ve Form Bs, 21 Temmuz 2005 tarihli 350 sıra no.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile getirilmişti; sonraki yıllarda 362, 381 ve 396 sıra no.lu tebliğlerle açıklamalar yapıldı. Resmî Gazete metnine göre bu formlar, bilanço esasına göre defter tutan mükelleflerin belirli bir tutarı aşan mal ve hizmet alımlarını (Form Ba) ve satışlarını (Form Bs) bildirmesini öngörüyordu; bildirimler aylık dönemler halinde veriliyordu.
Ba-Bs formları kaldırıldı mı?
Evet. 25 Eylül 2024 tarihli ve 32673 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 565 sıra no.lu Tebliğ, bildirim yükümlülüğünün kaldırılmasıyla vergiye uyum maliyetlerinin azaltılmasını amaçlar ve “Form Ba ve Form Bs bildirimlerinin verilmesi uygulamasına son verilmesi uygun bulunmuştur” der. Tebliğ'e göre Eylül 2024 dönemi ve bu dönemi izleyen dönemlere ilişkin Form Ba ve Form Bs bildirimi verilmeyecektir. 362, 381 ve 396 sıra no.lu tebliğler de Eylül 2024 döneminden itibaren yürürlükten kaldırılmıştır; Eylül 2024'ten önceki dönemler için bu tebliğlerin uygulanmasına devam edilir. Tebliğ 1 Ekim 2024'te yürürlüğe girmiştir.
Daha önce de e-Belgeler bu formlardan ayrılmıştı: GİB'in kılavuzuna göre Temmuz 2021 döneminden itibaren e-Belgeler mükelleflerce verilen Ba ve Bs formlarına dahil edilmiyor, analizler e-Belge veri tabanları üzerinden yapılıyordu.
Ba-Bs terimi bugün nerede karşınıza çıkar?
- Eski dokümanlarda, rehberlerde ve eski muhasebe programı raporlarında
- Eylül 2024 öncesi dönemlere ilişkin düzeltme, ceza ya da inceleme yazılarında
- Mali müşavir ve muhasebecilerin “Ba-Bs mutabakatı” alışkanlığında: bazı firmalar hâlâ ay sonlarında karşılıklı bakiye eşleştirir
Örnek: eski ve yeni düzen
Bir işletmenin Ağustos 2024'te tek bir tedarikçiden 30.000,00 TL'lik alışı, bildirim haddini aştığı varsayımıyla Form Ba'da yer alırdı. Aynı alış Eylül 2024 veya sonraki bir dönemde yapılırsa artık Form Ba'ya yazılmaz. Rakam örnektir; eski dönem bildirim haddi için ilgili tebliğ metnine bakın.
Ba-Bs konusunda sık yapılan yanlışlar nelerdir?
- Hâlâ vermesi gerektiğini sanmak: Eylül 2024 dönemi ve sonrası için bildirim verilmez.
- Eski dönemleri de kalktı sanmak: Eylül 2024'ten önceki dönemlere ilişkin yükümlülük ve düzeltme işlemleri eski tebliğlere tabidir; bu dönemler için mali müşavirinize danışın.
- Mutabakatı da bıraktığını düşünmek: Ba-Bs'nin kalkması, alıcı-satıcı bakiyelerini eşleştirme ihtiyacını ortadan kaldırmaz; TTK madde 21'e göre fatura içeriğine sekiz günde itiraz edilmezse içerik kabul edilmiş sayılır.
Hepsitek'te Ba-Bs var mı?
Hepsitek'te Form Ba/Bs hazırlama özelliği bulunmaz; zaten güncel dönemler için gerekmiyor. Bakiye eşleştirmesi için cari ekstre PDF/Excel çıktısı ve cari bakiye listesi kullanılabilir. Bkz. cari ekstre nedir? ve cari hesap takip programı.
Sık sorulan sorular
Ba-Bs formu hâlâ veriliyor mu?
Hayır. 565 sıra no.lu VUK Genel Tebliği uyarınca Eylül 2024 dönemi ve sonrası için Form Ba ve Form Bs bildirimi verilmiyor. Eylül 2024'ten önceki dönemler için eski tebliğler geçerli olmaya devam eder. Eski bir dönemle ilgili işleminiz varsa mali müşavirinize danışın.
Ba ve Bs ne anlama geliyor?
Form Ba, mükellefin belirli bir tutarı aşan mal ve hizmet alımlarını; Form Bs ise satışlarını bildirdiği formdu. Her ikisi de aylık dönemler halinde verilirdi. Bugün bu bildirimler kaldırılmış olduğundan terim daha çok eski dönemler için kullanılıyor. Eylül 2024 öncesine ilişkin eski dokümanlarda hâlâ bu terimle karşılaşabilirsiniz.
Ba-Bs kalktıysa cari mutabakat gerekir mi?
Mevzuat artık Ba-Bs mutabakatı gerektirmiyor, ama ticari ilişkide bakiyelerin eşleşmesi önemini koruyor. TTK madde 21'e göre fatura alan kişi sekiz gün içinde içeriğe itiraz etmezse içeriği kabul etmiş sayılır. Düzenli ekstre paylaşımı, farkları büyümeden yakalamanıza ve uyuşmazlığı küçük tutmanıza yardım eder.
Eski dönem Ba-Bs hatası için ceza gelir mi?
GİB'in duyurusuna göre Ba-Bs bildirimlerinin verilmemesi VUK mükerrer madde 355'teki özel usulsüzlük cezasına tabiydi. Eylül 2024 öncesi dönemler için eski tebliğler uygulanmaya devam ettiğinden kendi durumunuzu mali müşavirinizle kontrol edin; bu sayfa hukuki görüş niteliğinde değildir. Hesaplama ve itiraz süreleri dönemden döneme farklılık gösterebilir.